|
Nasza szkoła, jako jedna z 200 placówek na terenie kraju została wybrana do prowadzenia terapii Metodą Tomatisa.
Autor metody był francuskim otolaryngologiem, który od lat 40-tych XX wieku prowadził badania nad rolą narządu słuchu. Szczególnie interesował go problem zależności między słyszeniem a tworzeniem głosu i produkcją mowy. W oparciu o swoje obserwacje sformułował trzy prawa
1. Głos zawiera jedynie te częstotliwości, które słyszy ucho.
2. Modyfikacja sposobu słyszenia prowadzi do natychmiastowych zmian w głosie.
3. Zastosowanie treningu słuchowego pozwalającego słyszeć brakujące częstotliwości prowadzi do trwałej modyfikacji głosu.
Efekt zmiany jakości głosu pod wpływem zmiany sposobu słyszenia został nazwany Efektem Tomatisa i oficjalnie potwierdzony przez Francuską Akademię Nauk w 1957 roku. Za swoje osiągnięcia Tomatis otrzymał wiele nagród, m.in. złoty medal w Brukseli przyznawany za działalność naukową (1958).
Tomatis zaobserwował także, że na jakość głosu wpływają nie tylko organiczne uszkodzenia słuchu, lecz również zaburzenia słuchania, czyli uwagi słuchowej. Tomatis zauważył, że słyszenie nie jest jednoznaczne ze słuchaniem. Słyszenie jest procesem biernym i zależy od stanu narządu słuchu. Słuchanie (uwaga słuchowa) jest procesem aktywnym. W uproszczeniu można powiedzieć, iż jest to umiejętność świadomego odbierania bodźców dźwiękowych i czerpania z nich informacji. O ile słyszenie jest funkcją, która zależy od stanu narządu słuchu, słuchanie jest umiejętnością, która rozwija się przez całe życie. Okazuje się, że nawet osoby ze znakomitym słuchem mogą mieć problemy ze słuchaniem.
Osoby z zaburzeniami uwagi słuchowej wydają się czasem puszczać informacje koło uszu - trzeba im na przykład kilkakrotnie powtarzać pytania lub polecenia. Osoby takie są zwykle podejrzewane o niedosłuch. Często jednak ich narząd słuchu nie jest uszkodzony. Zaburzona jest u nich natomiast uwaga słuchowa.
Przyczynami zaburzeń uwagi słuchowej mogą być: częste zapalenia uszu, silne przeżycia emocjonalne (na przykład śmierć rodzica, adopcja, pobyt w szpitalu itp.). Tomatis uważał, że w pewnym sensie uwaga słuchowa jest chęcią do komunikowania się jednostki z otaczającym światem.
Objawy mogące sugerować istnienie u danej osoby zaburzeń uwagi słuchowej to:
ˇ zaburzenia koncentracji uwagi
ˇ nadwrażliwość na dźwięki
ˇ błędna interpretacja pytań
ˇ mylenie podobnie brzmiących słów
ˇ konieczność powtarzania poleceń
ˇ monotonny głos
ˇ ubogie słownictwo
ˇ trudności z czytaniem i pisaniem
ˇ niemuzykalność
ˇ słaba koordynacja ruchowa i słabe umiejętności sportowe
ˇ niewyraźne pismo
ˇ mylenie stron lewej i prawej
ˇ męczliwość
ˇ nadaktywność
ˇ tendencje depresyjne
ˇ nadwrażliwość emocjonalna
ˇ brak wiary w ciebie
ˇ nieśmiałość
ˇ drażliwość
ˇ wycofywanie się
Tomatis uważał ponadto, że ucho ludzkie jest pewnego rodzaju dynamem dostarczającym energii naszemu mózgowi. Słuchanie pewnego rodzaju dźwięków działa pobudzająco na mózg, przygotowując go do innego rodzaju aktywności. Tomatis uważał, iż szczególnie korzystne dla naszego organizmu są dźwięki zawierające w swoim widmie dużo składowych o wysokiej częstotliwości. Taką cechę mają pewne rodzaje muzyki, na przykład muzyka Mozarta lub chorały gregoriańskie. Są one wykorzystywanie w terapii Metodą Tomatisa.
Okazuje się, że ważną rolę w procesie słuchania odgrywa tak zwana lateralizacja słuchowa. Każdy z nas preferuje posługiwanie się jedną z rąk (najczęściej prawą). Taka preferencja istnieje także dla ucha. Okazuje się, że prawe ucho słucha w nieco inny sposób niż lewe. Wynika to z faktu, że prawa i lewa półkula naszego mózgu zawiadują innymi umiejętnościami. Lewa półkula nazywana jest racjonalną. W niej u zdecydowanej większości osób znajdują się ośrodki mowy. Prawa półkula zwana jest emocjonalną i niewerbalną. Odpowiada za całościowe ujmowanie pojęć, wyobraźni przestrzennej, percepcji muzyki oraz procesy emocjonalne. Obie półkule są ze sobą połączone i współpracują ze sobą tworząc pewien obraz rzeczywistości i pozwalając nam reagować we właściwy sposób.
Według Tomatisa prawidłową fizjologiczną lateralizacją jest lateralizacja prawouszna. O ile osoby prawouszne odbierają przede wszystkim treść wypowiedzi (co jest korzystne podczas komunikowania się), to osoba lewouszna w pierwszej chwili zupełnie nieświadomie zwraca uwagę na zabarwienie emocjonalne wypowiedzi. Tomatis uważał, że ten emocjonalny filtr może wpływać niekorzystnie na jakość komunikacji. Powszechnie znane jest zjawisko wpływu (najczęściej negatywnego) emocji na jakość głosu i mowy (na przykład nasilenie jąkania lub zaburzenia głosu w stresującej sytuacji) Tomatis uważał, że lewouszność może predysponować do wystąpienia różnego rodzaju zaburzeń komunikacji.
<
Zastosowanie Metody Tomatisa
Ř U dzieci
ˇ zaburzenia mowy (jąkanie, opóźniony rozwój mowy, wady wymowy)
ˇ dysleksja
ˇ problemy szkolne
ˇ ADHD
ˇ autyzm
ˇ zaburzenia głosu (chrypki dziecięce będące rezultatem nadużywania głosu przez dziecko)
ˇ zaburzenia koncentracji
Ř U dorosłych
ˇ zaburzenia mowy (jąkanie)
ˇ zaburzenia głosu spowodowane niewłaściwym używaniem głosu
ˇ stres (Metoda Tomatisa ze względu na efekt w postaci zmniejszenia napięcia, leku i wzrost kreatywności jest stosowana jako wspomaganie walki ze stresem)
Metoda Tomatisa może być również z sukcesem stosowana w przypadku zaburzeń głosu u osób posługujących się profesjonalnie głosem, na przykład śpiewaków i aktorów. Metodę Tomatisa stosowało wielu znanych śpiewaków i aktorów, między innymi Maria Callas, Romy Schneider, Gerard Depardieu.
Materiał opracowany przez Ewę Białek uprawnioną do prowadzenia zajęć metodą Tomatisa w oparciu o materiały szkoleniowe Kliniki Foniatrii Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie.
Informacje dotyczące Metody Tomatisa można znaleźć na stronach internetowych
www.ifps.org.pl <http://www.ifps.org.pl>
www.tomatis-group.com <http://www.tomatis-group.com>
|
|
English
