HISTORIA STRAŻY POŻARNEJ

(w skrócie)

Patronem strażaków jest Święty FLORIAN, oficer wojsk rzymskich stacjonujących w Mantem koło Krems. Za panowania cesarza Dioklecjana, odmówił oddania czci bóstwom rzymskim, za co został aresztowany i przewieziony do Lorch koło Wiednia. Tam namiestnik Akwilin kazał go torturować, a następnie uwiązać kamień u szyi i utopić w rzece Enns 4 maja 304 roku.

Z czasem na miejscu grobu świętego powstał klasztor benedyktynów i miejscowość Saint Florian.

W roku 1184 Kazimierz Sprawiedliwy sprowadził znaczną część relikwii świętego do Krakowa. W roku 1528 Kraków nawiedził pożar, który prawie doszczętnie strawił miasto. Ocalał tylko kościół z relikwiami świętego. Święty Florian stał się opiekunem chroniącym od ognia. Dzisiaj jest patronem strażaków i hutników.

Dzień STRAŻAKA obchodzony jest 4 maja w dniu imienin patrona.

HISTORIA STRAŻY POŻARNEJ

w Łomży

1790	-	wydanie uniwersału regulującego "porządek ogniowy".
1794	-	Powstanie Towarzystwa Ubezpieczeniowego od ognia.
1797	-	miasto posiadało: 154 drewniane szpryce, 140 drabin, 2 skórzane wiadra, 53 bosaki, 4 beczki z wodą.
1874	-	inicjatywa założenia straży przez herbu Rawicz - rejenta magistratu łomżyńskiego.

3.VII.1877	-	powstanie Towarzystwa Ochotniczej Straży Ogniowej w Łomży. Zatwierdzenie ustawy stowarzyszenia przez władze.
1879	-	podjęcie działalności operacyjnej. Straż liczyła - 179 członków czynnych i 146 honorowych.

Strażacy czynni - biorący udział w działaniach ratowniczych i ćwiczeniach nie musieli opłacać składek.
Strażacy honorowi - strażacy opłacający tylko składki ma rzecz straży.
Narzędzia ratunkowe będące na wyposażeniu to: 8 sikawek, 1 beczka, kubły, topory i bosaki.

Straż pożarna składała się z 5 oddziałów po minimum 30 osób:

Oddział I – „TOPORNIKÓW” - przeznaczony do ratowania ludzi , inwentarza i majątku oraz robienia przerw w palących się obiektach. Podczas alarmu strażacy ci biegli wprost do "ognia". Był to oddział najbardziej prestiżowy i reprezentacyjny, najważniejszy w straży.
Pierwszym komendantem był ZDZISŁAW REDEL
Oddział II – „SIKAWNIKÓW” (SIKAWKOWY) - obsługiwał sikawki. Podczas alarmu zawsze przybiegali do remizy i zjawiali się na miejscu akcji z sikawkami i wodą. Dowódca II oddziału kierował rozstawieniem sikawek odpowiadał za szkolenie w zakresie umiejętności obsługi sikawek przez strażaków wszystkich oddziałów.
Pierwszym Komendantem był JULIAN MALISZEWSKI
Oddział III – „LODZIARZY” (WODNY) - miał za zadanie dostarczać wodę do pożarów. Jego obowiązkiem była dobra znajomość wszystkich źródeł wody.
Pierwszym komendantem był ALEKSANDER RAKOWSKI
Oddział IV – „RATOWNIKÓW” (BOSAKOWY) - przeznaczony do ratowania ludzi, inwentarza, mienia oraz odciągania bosakami i dogaszania zrzuconych palących się części budynków i prowadzenia prac rozbiórkowych. Odpowiedzialny za teren akcji ratowniczej tj. dojazd sprzętu ratowniczego. Rezerw ludzi dla oddziału toporników.
Pierwszym komendantem był KISIELEWSKI BOLESŁAW
Oddział V – „WARTOWNIKÓW” (PORZĄDKOWY) - przeznaczony był do ochrony terenu akcji oraz rzeczy uratowanych podczas pożaru. W skład oddziału wchodziła dziesiątka sanitarna odpowiedzialna za niesienie pomocy medycznej na terenie akcji.
Pierwszym komendantem był STEFAN ŁUNIEWSKI

Umundurowanie stanowiły szare bluzy i metalowe hełmy. Miasto dzieliło się na VI cyrkułów ( obwodów) ogniowych dozorowanych przez Nadzorców w zakresie przestrzegania przepisów i dostarczania narzędzi na wypadek pożaru. Domy naczelników oraz ich zastępców były oznakowane. Konie do straży dostarczano odpłatnie do pożarów i na ćwiczenia.
Cyrkuł I - okolice ul. Dworna, Giełczyńska, Senatorska - naczelnik - Apolinary Edukiewicz.
Cyrkuł II - okolice ul. Dworna, Polowa, Cerkiewna - naczelnik - Jan Nieziołomski.
Cyrkuł III - okolice ul. Zjazd, Nadnarwiańska, Adamowska - naczelnik - Fryderyk Szpitz.
Cyrkuł IV - okolice ul. Nowy Rynek, Długa, Piękna- naczelnik - Stanisław Dunin.
Cyrkuł V - okolice ul. Długa, Krótka, Rządowa - naczelnik - Alfred Śmiarowski.
Cyrkuł VI - okolice ul. Rybaki, Zamiejska - naczelnik - Karol Szteinmetz.
Dostarczanie wody do pożaru - opłacanie woziwodów z funduszy Towarzystwa w wysokości :
Za 2 pierwsze beczki 70 kopiejek, za dwie następne 50 kopiejek , a za resztę po cenie praktykowanej w mieście 25 kopiejek
Konie dostarczane odpłatnie przez wyznaczonych mieszkańców. W porze nocnej dyżury koni w stajni przy szopie z narzędziami dostarczanymi przez wyznaczonych mieszkańców.

1880	-	Straż liczy 206 członków czynnych: oddział Toporników - 45 członków, oddział Bosakowych - 34 członków, oddział Sikawkowych - 37 członków, oddział Wodziarzy - 40 członków, oddział Wartowników - 50 członków.
1880	-	wybudowano szopę na narzędzia. Budynek znajdował się przy zbiegu ulic KRÓTKIEJ i JATKOWEJ. Zakupiono 100 metalowych hełmów i sukiennych bluz. Sprzętu pilnował dozorca opłacany z funduszy straży pożarnej.
1880	-	wprowadzono warty nocne od godz. 22.00 do 4.00 rano prowadzone w mieście przez 5 strażaków czynnych w okresie od czerwca do września.
1881	-	wybudowano dwupiętrową ścianę do ćwiczeń. Ściana do ćwiczeń znajdowała się na placu miejskim przy cmentarzu. Od maja do września w każdą niedzielę rano odbywały się tam ćwiczenia gimnastyczne.
1881	-	Straż liczy 238 członków czynnych.
1981	-	podczas alarmu próbnego na końcu miasta wszyscy strażacy zebrali się z całym sprzętem w ciągu 12 minut.
1898	-	uchwalenie nowej ustawy normalnej o strażach ogniowych ochotniczych.

Strażacy dzielą się na:

HONOROWYCH - wybieranych dożywotnio za wybitne zasługi.
RZECZYWISTYCH - strażaków biorących udział w działaniach ratowniczych opłacający składki.
OCHOTNIKÓW - strażaków biorących udział w działaniach bez opłacania składek.
OFIARODAWCÓW - strażaków opłacających składki członkowskie.

1899 - wynajęcie lokalu na kancelarię straży pożarnej.
1900 - założenie orkiestry strażackiej. Kapelmistrzem zostaje Kraiński Aleksander. Orkiestra liczy 33 członków.
1900 - 10 lutego - bal strażacki.
1900 - urządzono apteczkę przy wozie rekwizytowym dla członków straży.
1900 - zakupiono pompę parową amerykańską o wydajności 3500 wiader na godzinę.
1900 - maj - zakupiono 2 konie (na targu w Ciechanowcu za 200 rubli ) dla potrzeb Straży Pożarnej.
1903 - przygotowanie projektu Sztandaru Jednostki przez Antoniego ROGIŃSKIEGO. Na sztandarze tym z jednej strony św. Florian unoszący się w obłokach dymu i lejący wodę na palące się gmachy kościoła farnego i gimnazjum męskiego, z drugiej strony herb miasta na złocistej tarczy z insygniami straży otoczony od dołu wieńcem laurów i liści dębowych z cyfrą XXV i datami lat krańcowych straży.
1905 - 23 lipca opóźnione obchody jubileuszu 25 - lecia straży pożarnej. Poświęcenie Sztandaru i udekorowanie medalami pamiątkowymi zasłużonych strażaków. Uroczystości w Kościele Farnym.
1918 - listopad - udział strażaków w rozbrajaniu Niemców.
1920 - utworzenie uczniowskiej drużyny strażackiej przy gimnazjum męskim.
1923 - doprowadzenie linii telefonicznej do straży pożarnej.
1929 - 3 listopad - uroczyste obchody jubileuszu 50 - lecia straży pożarnej. Wręczenie medali 50-lecia zasłużonym strażakom.
1934 - pierwszy hydrant w mieście.
1935 - wybudowanie murowanej strażnicy przy Placu Zambrowskim 4 ( Niepodległości 14).
1935 - pierwszy samochód pożarniczy w jednostce.
1943 - straż posiada 4 samochody.
1945 - wrzesień - ponowne organizowanie OSP w Łomży. Podczas wojny straż utraciła prawie całe wyposażenie w stosunku do września 1939 roku:

1946 - powołanie pogotowia okręgowego OSP w Łomży. OSP liczy 70 osób ZSP 6 osób. Na wyposażeniu 1 motopompa M - 800 oraz 1 samochód.
1948 - nowa motopompa i samochód z demobilu.
1949 - rozpoczęcie działalności przez orkiestrę OSP.
1950 - utworzenie zawodowej straży pożarnej.
1950 - powstanie Powiatowej Komendy Straży Pożarnych.
1951 - przyznanie numeru telefonicznego do straży pożarnej tel. 998.
1952 - koniec działalności operacyjnej OSP Łomża.
1967 - straż posiada 5 samochodów oraz 3 motocykle. Etat 22 osoby ( ZSP 16 osób, Komenda Powiatowa 6 osób).
W powiecie 10 samochodów w OSP i 90 motopomp.
1971 - straż wyposażona w system łączności radiowej (1 radiostacja bazowa, 6 samochodowych i 2 przenośne).
1973 - budowa domków wypoczynkowych na terenach rekreacyjnych w Nowogrodzie.
1976 - utworzenie Komendy Rejonowej Straży Pożarnej.
1980 - pierwsza drabina mechaniczna 30 m.
1981 - wyposażenie budynku w instalację alarmowo - sygnalizacyjną.
1986 - początek sekcji ratownictwa wodnego.
1987 - 1 sierpnia - wmurowanie kamienia węgielnego pod kompleks budynków straży pożarnej przy ulicy Sikorskiego.
1987 - powstaje sekcja Ratownictwa Technicznego.
1988 - rozpoczęcie budowy Ośrodka Szkoleniowo - Wypoczynkowego w Czarnejwsi nad jez. Rajgrodzkim.
1990 - samochód ratownictwa wodnego zabudowany we własnym zakresie przez strażaków na bazie samochodu STAR 266.
1991 - wizyta PAPIEŻA JANA PAWŁA II w Łomży. Straż pożarna zabezpiecza wizytę.
1992 - 4 maja - nadanie sztandaru dla Straży Pożarnej w 115 rocznicę istnienia.
1992 - 1 lipca powstanie Państwowej Straży Pożarnej (PSP) w ramach Krajowego Systemu Ratowniczo - Gaśniczego (KSRG).
1992 - próba reaktywowania OSP Łomża.
1993 - pierwszy komputer w jednostce - PC typ Acer 286.
1994 - przeprowadzka do nowych obiektów przy ulicy SIKORSKIEGO 48/94.
1996 - wprowadzenie komputerowego monitoringu obiektów zagrożonych w mieście.
1997 - uruchomienie systemu selektywnego alarmowania wytypowanych jednostek OSP z terenu działań rejonu.
1997 - udział w działaniach ratowniczych podczas powodzi na południu Polski.

1999 - 1 styczeń - Powstanie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej.


Naczelnicy Ochotniczej Straży Pożarnej od 1946 do 1979

Tock Ludwik
Szumański Wiktor
Chrystowski A.
Chodźko Tyburcjusz
Kurcyusz Stanisław
Niklewski T.
Selens Franciszek
Ruczyński
Kuczewski Edward
Jemielity Władysław
Raflender
Bender Andrzej
Czarnecki Władysław
Ciborowski A.
Górski Antoni
Wojnarowski Kazimierz
Woźniak Władysław

Dowódcy Zawodowej Straży Pożarnej

1946 -1953 - SAROSIAK JERZY
1953 -1954 - HERMAN JAN
1954 -1980 - NIKLEWICZ JÓZEF
1980 -1980 - KWAPISZ JAN
1980 -1983 - DREWNOWSKI JÓZEF
1983 -1985 - MAĆKOWIAK KAZIMIERZ
1985 -1986 - CHLUDZIŃSKI JAN
1986 -1992 - POROWSKI LUCJAN
1992 -1996 - DENYSIUK IRENEUSZ
1996 - KRZYNA DIONIZY